Flatter, buffeting i rozbieżność skrętna
Czym jest flatter — drgania samowzbudne konstrukcji, kiedy osiąga się krytyczną prędkość flatteru, jak mu zapobiegać, czym różni się buffeting. Z rysunkiem i pytaniami z egzaminu ULC.
Flatter może zniszczyć konstrukcję w ciągu sekund — dlatego VNE ma zapas względem prędkości krytycznej.
Co musisz zapamiętać
- Flatter to drgania samowzbudne, w których siły aerodynamiczne podtrzymują drgania konstrukcji.
- Krytyczna prędkość flatteru: siły wzbudzające drgania są równe siłom tłumiącym; powyżej drgania narastają.
- Zapobieganie flatterowi giętno-skrętnemu: zwiększyć sztywność skrętną i przesunąć środek ciężkości skrzydła jak najbliżej osi skrętnej; lotki wyważa się masowo.
- Buffeting to trzepotanie usterzeń w zaburzonych strugach. Po przekroczeniu krytycznej prędkości rozbieżności skrętnej następuje ukręcenie skrzydła.
Nie przekracza VNE, dba o luzy w układzie sterowania i stan wyważenia sterów. Przy drganiach usterzenia lub lotek natychmiast zmniejsza prędkość.
Jak powstaje flatter
Gdy skrzydło lub lotka zaczyna drgać, zmienia się kąt natarcia, a z nim siła aerodynamiczna. Jeśli ta zmiana pojawia się w takt drgań, dostarcza im energii zamiast je tłumić. Powyżej krytycznej prędkości drgania narastają gwałtownie aż do zniszczenia konstrukcji. Dlatego ważne są sztywność skrętna, położenie środka ciężkości blisko osi skrętnej i wyważenie masowe sterów — ciężarek przed osią obrotu lotki.
Co robi pilot
Nie przekracza VNE, dba o luzy w układzie sterowania i stan wyważenia sterów. Przy drganiach usterzenia lub lotek natychmiast zmniejsza prędkość. Luzy, dodatkowa farba czy naprawy na sterach mogą obniżyć prędkość flatteru.
Tak pytają na egzaminie ULC
Pokaż odpowiedź
Poprawna odpowiedź: powstawaniem drgań samowzbudnych
Pokaż odpowiedź
Poprawna odpowiedź: siły wzbudzające drgania są równe siłom tłumiącym
Pokaż odpowiedź
Poprawna odpowiedź: - zwiększyć sztywność skrętną skrzydła; - przesunąć środek ciężkości skrzydła jak najbliżej osi skrętnej
Przećwicz cały temat
Załóż konto — 3 dni za darmoZasady lotu
Cały przedmiot: zakres egzaminu, lekcje i przykładowe pytania.
Zasady lotu (samolot) na egzaminie PPL(A) → Osie samolotu, stery i lotki — sterowność →Profil lotniczy — cięciwa, szkieletowa, grubość i strzałka →Gęstość powietrza, ISA i rodzaje wysokości →Fizyka dla pilota: jednostki SI, ruch, moment i równowaga →Źródła
- Wikipedia: Aeroelasticity (flutter)
- Baza pytań ULC (PPL(A), SPL)