Zakręt prawidłowy, przeciążenie, wyślizg i ześlizg
Jakie siły działają w zakręcie, jak przechylenie zmienia przeciążenie i prędkość przeciągnięcia, jak prędkość wpływa na promień i jak poprawić wyślizg lub ześlizg. Z rysunkiem i pytaniami z egzaminu ULC.
W zakręcie prawidłowym pionowa składowa siły nośnej równoważy ciężar, a pozioma jest siłą dośrodkową.
Co musisz zapamiętać
- Przeciążenie n = siła nośna / ciężar; w zakręcie prawidłowym n = 1 / cos φ — wystarczy znać przechylenie.
- W locie poziomym n = 1, w zakręcie n > 1. Przy 60° n = 2, a prędkość przeciągnięcia rośnie o ok. 40%.
- Promień zakrętu rośnie z kwadratem prędkości: 2× szybciej przy tym samym przechyleniu to 4× większy promień.
- Wyślizg (na zewnątrz zakrętu): za małe przechylenie lub za duża prędkość kątowa — zwiększ przechylenie lub zmniejsz prędkość kątową. Ześlizg (do środka): odwrotnie.
| Przechylenie | Przeciążenie n | Wzrost Vs (√n) |
|---|---|---|
| 0° | 1,0 | — |
| 30° | 1,15 | ok. +7% |
| 45° | 1,41 | ok. +19% |
| 60° | 2,0 | ok. +41% |
Wyślizg (na zewnątrz zakrętu): zwiększ przechylenie lub zmniejsz prędkość kątową. Ześlizg (do środka): odwrotnie.
Siły w zakręcie
Żeby samolot skręcał, siła nośna musi zostać przechylona. Jej pionowa część nadal równoważy ciężar, a pozioma działa jako siła dośrodkowa. Siła nośna musi więc być większa niż w locie prostym — to jest właśnie przeciążenie. Skutki większego przeciążenia: wyższa prędkość przeciągnięcia i prędkości bezpieczne, słabsze wznoszenie, a przy dużych wartościach — ryzyko uszkodzenia konstrukcji.
Promień i prędkość
Przy tym samym przechyleniu promień zakrętu rośnie z kwadratem prędkości. Przy tej samej prędkości mniejszy promień oznacza większą siłę odśrodkową. W ustalonym locie nurkowym (pionowo w dół) opór równoważy ciężar, a przeciążenie wynosi 0.
Tak pytają na egzaminie ULC
Pokaż odpowiedź
Poprawna odpowiedź: wystarczy znać przechylenie
Pokaż odpowiedź
Poprawna odpowiedź: wzrośnie czterokrotnie
Pokaż odpowiedź
Poprawna odpowiedź: zwiększyć przechylenie lub zmniejszyć prędkość kątową zakrętu
Przećwicz cały temat
Załóż konto — 3 dni za darmoZasady lotu
Cały przedmiot: zakres egzaminu, lekcje i przykładowe pytania.
Zasady lotu (samolot) na egzaminie PPL(A) → Osie samolotu, stery i lotki — sterowność →Profil lotniczy — cięciwa, szkieletowa, grubość i strzałka →Gęstość powietrza, ISA i rodzaje wysokości →Fizyka dla pilota: jednostki SI, ruch, moment i równowaga →Źródła
- Wikipedia: Load factor (aeronautics)
- Wikipedia: Banked turn
- Baza pytań ULC (PPL(A), SPL)