Wyż, niż i izobary — jak wieje wiatr
Co to są izobary i izohipsy, w którą stronę wieje wiatr wokół niżu i wyżu na półkuli północnej i dlaczego przy ziemi przecina izobary. Z rysunkiem i pytaniami z egzaminu ULC.
Półkula północna, wiatr przy ziemi. Liczby na izobarach przykładowe (hPa).
Co musisz zapamiętać
- Izobary to linie jednakowego ciśnienia zredukowanego do średniego poziomu morza.
- W niżu wiatr wieje przeciwnie do ruchu wskazówek zegara ze skrętem do środka (ku niższemu ciśnieniu).
- W wyżu wiatr wieje zgodnie z ruchem wskazówek zegara ze skrętem na zewnątrz (też ku niższemu ciśnieniu).
- Przy ziemi tarcie odchyla wiatr od izobar o około 30° ku niższemu ciśnieniu; wyżej wiatr wieje równolegle do izobar i izohips.
| Niż (N) | Wyż (W) | |
|---|---|---|
| Ciśnienie w środku | najniższe | najwyższe |
| Wiatr przy ziemi | przeciwnie do wskazówek zegara, do środka | zgodnie ze wskazówkami zegara, na zewnątrz |
| Ruch pionowy | powietrze się wznosi — chmury, opady | powietrze osiada — przejaśnienia, inwersja z osiadania |
| Fronty | wycinek ciepły między frontem ciepłym a chłodnym | zwykle bez frontów |
Wyżej wiatr wieje równolegle do izobar i izohips; przy ziemi tarcie odchyla go ku niższemu ciśnieniu. Im gęściej leżą izobary, tym silniejszy wiatr.
Izobary i izohipsy
Na mapie przyziemnej linie jednakowego ciśnienia, przeliczonego do poziomu morza, to izobary. Na mapach wysokościowych rysuje się izohipsy — linie jednakowej wysokości danej powierzchni izobarycznej (np. mapa 500 hPa odpowiada mniej więcej FL180). Im gęściej leżą izobary, tym silniejszy wiatr.
Dlaczego wiatr kręci
Powietrze płynie od wyższego do niższego ciśnienia, ale obrót Ziemi odchyla je na półkuli północnej w prawo. Wysoko nad ziemią wiatr wieje więc prawie równolegle do izobar i izohips. Przy ziemi tarcie go spowalnia i wiatr przecina izobary pod kątem około 30° w stronę niższego ciśnienia: w niżu wpływa do środka, przeciwnie do wskazówek zegara, a w wyżu wypływa na zewnątrz, zgodnie z nimi. W niżu powietrze się wznosi, więc są chmury i opady; w wyżu osiada, rozpraszając chmury.
Tak pytają na egzaminie ULC
Pokaż odpowiedź
Poprawna odpowiedź: Przeciwnie do ruchu wskazówek zegara ze skrętem ku środkowi niżu
Pokaż odpowiedź
Poprawna odpowiedź: Zgodna z ruchem wskazówek zegara z odchyleniem ku ciśnieniu niższemu
Pokaż odpowiedź
Poprawna odpowiedź: Odchylony pod kątem około 30° ze skrętem ku ciśnieniu niższemu
Przećwicz cały temat
Załóż konto — 3 dni za darmoMeteorologia
Cały przedmiot: zakres egzaminu, lekcje i przykładowe pytania.
Meteorologia na egzaminie PPL(A) → Chmury — rodzaje, piętra i co zapowiadają →Fronty atmosferyczne — front ciepły i chłodny I i II rodzaju →Atmosfera wzorcowa ISA i spadek ciśnienia z wysokością →Termika, fala górska i noszenia →Źródła
- Penn State Meteo 3: The Wind
- Baza pytań ULC (PPL(A), SPL) — izobary, izohipsy, cyrkulacja w niżu i wyżu