Meteorologia na egzaminie PPL(A)
Mało pytań, ale szeroki zakres: od fizyki atmosfery po depesze pogodowe. To też przedmiot, z którego wiedzę wykorzystasz przed każdym lotem — warto go zrozumieć, a nie tylko zaliczyć.
Lekcje, karty tematów, artykuły: Meteorologia
za darmo, bez konta- Lekcja 1Atmosfera i ciśnienie — skąd bierze się QNH 7 min
- Karta tematuChmury — rodzaje, piętra i co zapowiadają rysunek i pytania
- Karta tematuFronty atmosferyczne — front ciepły i chłodny I i II rodzaju rysunek i pytania
- Karta tematuWyż, niż i izobary — jak wieje wiatr rysunek i pytania
- Karta tematuAtmosfera wzorcowa ISA i spadek ciśnienia z wysokością rysunek i pytania
- Karta tematuTermika, fala górska i noszenia rysunek i pytania
- Karta tematuWiatr — pomiar, porywy, bryza i prąd strumieniowy rysunek i pytania
- Karta tematuMgła i widzialność — radiacyjna i adwekcyjna rysunek i pytania
- Karta tematuStateczność atmosfery, gradienty temperatury i inwersja rysunek i pytania
- Karta tematuMETAR, TAF i SIGMET w skrócie rysunek i pytania
- Karta tematuOpady — ciągłe, przelotne i deszcz marznący rysunek i pytania
- Karta tematuTemperatura, wilgotność i punkt rosy rysunek i pytania
- Karta tematuBurza, oblodzenie i turbulencja rysunek i pytania
- ArtykułJak czytać METAR i TAF — depesze pogodowe krok po kroku ok. 4 min czytania
Co obejmuje przedmiot
skład, budowa, atmosfera wzorcowa ICAO (ISA), temperatura, gęstość.
QNH, QFE, ciśnienie standardowe 1013,25 hPa, poziomy lotu.
przyczyny, wiatr gradientowy i przyziemny, bryza, wiatry górskie, turbulencja, uskok wiatru.
punkt rosy, stateczność atmosfery, rodzaje chmur, mgły.
burze, oblodzenie, ograniczona widzialność.
METAR, TAF, SIGMET, GAMET, mapy pogody.
Liczby, które warto mieć w głowie
Przykład: podstawa chmur kłębiastych
Powietrze wznoszące się sucho-adiabatycznie zbliża temperaturę do punktu rosy o ok. 2,5°C na 1000 ft, więc podstawę chmur konwekcyjnych szacuje się jako ok. 400 ft na każdy 1°C różnicy między temperaturą a punktem rosy (ok. 125 m na 1°C).
Tematy, które wracają najczęściej
Wysokościomierz i ciśnienie
Lecąc z wyżu do niżu bez przestawienia wysokościomierza, jesteś niżej, niż pokazuje przyrząd. To samo dzieje się w powietrzu zimniejszym od wzorcowego. Zapamiętaj: „z wysokiego w niskie — uważaj na ziemię”.
Wiatr
na półkuli północnej, stojąc plecami do wiatru, niż masz po lewej stronie
nad warstwą tarcia wiatr wieje wzdłuż izobar; przy ziemi tarcie go osłabia i skręca w lewo (w stronę niskiego ciśnienia), a przy wznoszeniu wiatr skręca w prawo i przybiera na sile
Mgły
- Warunki
- pogodna, bezwietrzna noc, wilgotne powietrze
- Kiedy
- typowa jesienią nad ranem; rozwiewa się po wschodzie słońca
- Warunki
- ciepłe, wilgotne powietrze napływa nad zimne podłoże
- Kiedy
- może utrzymywać się przy wietrze i o każdej porze dnia
Burze
Burza przechodzi przez trzy stadia rozwoju:
-
Stadium 1Cumulus
wyłącznie prądy wstępujące
-
Stadium 2Stadium dojrzałe
prądy wstępujące i zstępujące, opady, najsilniejsza turbulencja i uskok wiatru
-
Stadium 3Zanikanie
przeważają prądy zstępujące
Nie tylko pod nimi, ale i w ich okolicy grozi silna turbulencja, grad i uskok wiatru.
Fronty
- Chmury
- rozległe zachmurzenie warstwowe
- Opady
- długotrwałe, przed frontem
- Widzialność
- pogarszająca się
- Chmury
- wąska strefa chmur kłębiastych
- Opady
- przelotne; możliwe burze i szkwały
- Widzialność
- za frontem poprawa
Najczęstsze pułapki
Kierunek skręcania wiatru przy ziemi i z wysokością.
Błąd wysokościomierza przy zmianie ciśnienia i temperatury — czy jestem wyżej, czy niżej?
Oblodzenie: najgroźniejszy lód szklisty powstaje przy przechłodzonych dużych kroplach, typowo w temperaturach od 0 do ok. −10°C.
Odczyt depesz METAR i TAF — osobno opisaliśmy je w poradniku jak czytać METAR i TAF.
5 przykładowych pytań z bazy ULC — z wyjaśnieniem
Spróbuj odpowiedzieć sam, zanim odsłonisz wyjaśnienie. W pełnej wersji takich pytań masz 135 w tym przedmiocie — z egzaminem próbnym i planem nauki.
- Temperatura cząsteczek wody jest niższa od 0°C z zachowaniem stanu ciekłego
- Temperatura cząsteczek jest taka sama jak temperatura powietrza otaczającego
- Temperatura cząsteczek wody jest wyższa od 0°C
- Temperatura cząsteczek wody jest wyższa od temperatury powietrza otaczającego
Pokaż odpowiedź i wyjaśnienie
Poprawna odpowiedź: A — Temperatura cząsteczek wody jest niższa od 0°C z zachowaniem stanu ciekłego
Deszcz przechłodzony to woda, której temperatura jest niższa od 0°C, ale mimo to zachowuje stan ciekły (nie zamarzła) — to zjawisko przechłodzenia, bardzo niebezpieczne w lotnictwie, bo taka woda zamarza natychmiast po kontakcie z powierzchnią samolotu, tworząc groźne oblodzenie.
- Chłodnych II rodzaju
- Ciepłych
- Chłodnych I rodzaju
- Okluzji ciepłej
Pokaż odpowiedź i wyjaśnienie
Poprawna odpowiedź: A — Chłodnych II rodzaju
Burze występują głównie na frontach chłodnych II rodzaju — szybko przemieszczające się fronty z gwałtownym wypieraniem ciepłego powietrza ku górze tworzą warunki idealne do rozwoju silnej konwekcji i chmur burzowych.
- Opady ciągłe w godzinach wieczornych
- Nocne mgły
- Pogodę bez opadów
- Popołudniowe burze
Pokaż odpowiedź i wyjaśnienie
Poprawna odpowiedź: D — Popołudniowe burze
Chmury Ac lub Sc typu Castellanus widoczne rano zapowiadają popołudniowe burze — ich wieżyczkowaty kształt sygnalizuje niestabilność atmosfery, która w ciągu dnia (przy narastającym nagrzewaniu) rozwinie się w pełne burze.
- Ładną pogodę
- Zbliżanie frontu ciepłego
- Zbliżanie frontu chłodnego
- Pogodę burzową
Pokaż odpowiedź i wyjaśnienie
Poprawna odpowiedź: B — Zbliżanie frontu ciepłego
Chmury Ci unc (Cirrus uncinus, "końskie ogony") zapowiadają zbliżanie frontu ciepłego — to klasyczna, pierwsza oznaka nadchodzącego frontu, pojawiająca się na długo przed jego dotarciem.
- Frontu chłodnego II rodzaju
- Frontu ciepłego
- Frontu chłodnego I rodzaju
- Słonecznej pogody
Pokaż odpowiedź i wyjaśnienie
Poprawna odpowiedź: B — Frontu ciepłego
Chmury Cs (Cirrostratus) zapowiadają zbliżanie frontu ciepłego — pojawiają się w typowej sekwencji chmur poprzedzających front ciepły, po chmurach Ci, jako kolejny etap zagęszczania pokrywy chmur.
Ucz się z pełnej bazy pytań ULC
Nauka przedmiot po przedmiocie, egzaminy próbne z czasem i plan nauki ułożony pod datę Twojego egzaminu. 3 dni za darmo, bez karty.
Najczęstsze pytania
Ile pytań jest z meteorologii na egzaminie PPL(A)?
Czy na egzaminie trzeba czytać depesze METAR i TAF?
Skąd brać prognozy do lotów w Polsce?
Źródła
- IMGW-PIB — Lotnicza informacja meteorologiczna
- EASA — Easy Access Rules for Aircrew (cele szkoleniowe PPL/LAPL)
- ULC — Czas trwania egzaminów i liczba pytań (PDF)
Artykuł ma charakter informacyjny. Przepisy, opłaty i procedury mogą się zmieniać — przed złożeniem wniosku sprawdź aktualne informacje ULC i swojej organizacji szkolącej.