Deklinacja, dewiacja i kursy — KR, KM, KB
Trzy północe, trzy kursy i dwa wzory, które wystarczą do zadań z deklinacją i dewiacją na egzaminie ULC. Z rysunkiem, przykładem krok po kroku i pytaniami z bazy.
Na rysunku deklinacja wschodnia (E) i dewiacja dodatnia, kąty przesadzone. Kursy mierzymy od północy w prawo, od 0 do 360°.
Co musisz zapamiętać
- Deklinacja to kąt między północą rzeczywistą (Nr) a magnetyczną (Nm). Wschodnia (E) to plus, zachodnia (W) to minus.
- Dewiacja to kąt między północą magnetyczną (Nm) a północą busoli (Nb) — błąd od żelaza i instalacji elektrycznej samolotu.
- KR = KM + deklinacja, KM = KB + dewiacja. Od kursu rzeczywistego do magnetycznego: deklinację E odejmij, W dodaj.
- Izogona to linia jednakowej deklinacji. Inklinacja to kąt między horyzontem a liniami pola magnetycznego Ziemi.
| Krok | Wzór | Przykład: KR 090°, deklinacja 5° W, dewiacja +3° |
|---|---|---|
| 1. Kurs magnetyczny | KM = KR − deklinacja | 090° − (−5°) = 095° |
| 2. Kurs busoli | KB = KM − dewiacja | 095° − (+3°) = 092° |
| Sprawdzenie | KR = KB + dewiacja + deklinacja | 092° + 3° − 5° = 090° — zgadza się |
„Variation east, magnetic least; variation west, magnetic best” — przy deklinacji wschodniej kurs magnetyczny jest mniejszy od rzeczywistego, przy zachodniej większy.
Trzy północe
Północ rzeczywista (geograficzna, Nr) to kierunek do bieguna geograficznego — wzdłuż południków na mapie. Północ magnetyczna (Nm) wskazuje igła magnetyczna, gdyby nic jej nie przeszkadzało. Północ busoli (Nb) pokazuje busola w samolocie, na którą działają jeszcze żelazne części i instalacja elektryczna. Dlatego busolę montuje się z dala od przewodów, a w kabinie wisi tabliczka dewiacji.
Deklinacja i dewiacja
Deklinacja (ang. variation) to kąt od Nr do Nm. Zależy od miejsca na Ziemi i powoli zmienia się w czasie; na mapach zaznacza się ją izogonami. Dewiacja to kąt od Nm do Nb i zależy od konkretnego samolotu i jego kursu. Obie liczymy jako dodatnie, gdy są wschodnie (E, „+”), i ujemne, gdy zachodnie (W, „−”).
Jak liczyć
Kurs rzeczywisty (KR) bierzesz z mapy, kurs busoli (KB) masz przed oczami w kabinie. Po drodze jest kurs magnetyczny (KM). Wzory: KR = KM + deklinacja i KM = KB + dewiacja. Angielska rymowanka mówi to samo: variation east, magnetic least; variation west, magnetic best — przy deklinacji wschodniej kurs magnetyczny jest mniejszy od rzeczywistego, przy zachodniej większy.
W łączności z kontrolą: QDM to kurs magnetyczny do stacji (przy braku wiatru), QDR — namiar magnetyczny od stacji.
Tak pytają na egzaminie ULC
Pokaż odpowiedź
Poprawna odpowiedź: 214 stopni
Pokaż odpowiedź
Poprawna odpowiedź: kąt zawarty między północnym kierunkiem południka geograficznego a północnym kierunkiem południka magnetycznego.
Pokaż odpowiedź
Poprawna odpowiedź: Linia łącząca punkty o jednakowej wartości deklinacji.
Przećwicz cały temat
Załóż konto — 3 dni za darmoNawigacja
Cały przedmiot: zakres egzaminu, lekcje i przykładowe pytania.
Nawigacja na egzaminie PPL(A) — zakres, obliczenia, pułapki → VOR, NDB i DME — radionawigacja w pigułce →Współrzędne geograficzne, ortodroma i loksodroma →Czas UTC i kierunki świata →Jednostki lotnicze i szybkie przeliczenia →Źródła
- SKYbrary: Magnetic Variation
- Baza pytań ULC (PPL(A), SPL) — definicje i zadania z kursami