Nawigacja · karta tematu

Trójkąt prędkości, kąt znoszenia i reguła 1 na 60

Kurs, wiatr i linia drogi w jednym trójkącie, największy kąt znoszenia, reguła 1 na 60 i szybkie przeliczenia drogi i czasu. Z rysunkiem i pytaniami z egzaminu ULC.

Trójkąt prędkości

Wiatr na rysunku wieje z lewej, więc samolot znosi w prawo od kursu. Schemat bez skali.

Co musisz zapamiętać

Kąt znoszenia to kąt między nakazaną linią drogi a kursem. Prędkość podróżna (GS) to prędkość względem ziemi.
Największy kąt znoszenia jest przy wietrze prostopadłym do linii drogi: kąt ≈ 60 × W ÷ TAS.
Reguła 1 na 60: 1 jednostka zboczenia na 60 jednostek przelotu to około 1°.
Żeby wrócić na trasę po takim samym odcinku, jaki już przeleciałeś, poprawiasz kurs o podwójny kąt zboczenia.

Przeliczenie	Wzór	Przykład
Największy kąt znoszenia	60 × W ÷ TAS	W 20 kt, TAS 100 kt → ok. 12°
Zboczenie z trasy	60 × odchylenie ÷ przelot	3 km w bok po 30 km → 6°
Powrót na trasę po tym samym odcinku	2 × kąt zboczenia	6° + 6° = 12° w stronę trasy
Droga	prędkość podróżna × czas	120 kt × 15 min = 30 NM (ok. 56 km)
Prędkość zniżania	różnica wysokości ÷ czas	3000 ft w 6 min → 500 ft/min

60 × W ÷ TASmaks. kąt znoszenia

≈ 12°wiatr 20 kt, TAS 100 kt

2 ×kąt zboczenia — powrót na trasę

Reguła 1 na 60

Powrót na trasę po tym samym odcinku, który przebyłeś, wymaga zmiany kursu o dwukrotność kąta zboczenia.

Trzy wektory

Samolot leci względem powietrza z prędkością TAS w kierunku kursu. Powietrze samo przesuwa się z wiatrem. Suma tych dwóch wektorów to ruch względem ziemi: linia drogi i prędkość podróżna (GS). Różnica kierunku między kursem a linią drogi to kąt znoszenia — żeby lecieć po zaplanowanej linii, ustawiasz kurs o ten kąt pod wiatr.

Reguła 1 na 60

Jeśli po 60 NM jesteś 1 NM obok trasy, zboczyłeś o około 1°. Działa to w każdych jednostkach i dla małych kątów jest dokładne z błędem rzędu kilku procent. Poprawka o sam kąt zboczenia ustawi cię równolegle do trasy, a żeby na nią wrócić po takim samym odcinku, dodajesz drugie tyle.

Tak pytają na egzaminie ULC

PL060-0035

Kąt znoszenia to:

Pokaż odpowiedź

Poprawna odpowiedź: Kąt zawarty pomiędzy nakazaną linią drogi a kursem statku powietrznego.

PL060-0232

Statek powietrzny porusza się z prędkością 120 km/h. Prędkość wiatru wynosi 30 km/h. Maksymalna wartość kąta znoszenia w tych warunkach wynosi:

Pokaż odpowiedź

Poprawna odpowiedź: 15°

PL060-0210

Samolot po przelocie 20 NM znajduje się 2 NM na prawo od zaplanowanej trasy. O ile należy zmienić kurs samolotu w celu osiągnięcia zaplanowanej linii drogi po następnych 20 NM?

Pokaż odpowiedź

Poprawna odpowiedź: 12 stopni w lewo

Przećwicz cały temat

Załóż konto — 3 dni za darmo

Nawigacja

Cały przedmiot: zakres egzaminu, lekcje i przykładowe pytania.

Nawigacja na egzaminie PPL(A) — zakres, obliczenia, pułapki → VOR, NDB i DME — radionawigacja w pigułce →Deklinacja, dewiacja i kursy — KR, KM, KB →Współrzędne geograficzne, ortodroma i loksodroma →Czas UTC i kierunki świata →

Źródła

Wikipedia: 1 in 60 rule
Baza pytań ULC (PPL(A), SPL) — kąt znoszenia, zadania z poprawką kursu