Przestrzeń powietrzna — klasy, CTR, TMA, ATZ i strefy
Jak dzieli się polska przestrzeń powietrzna: kontrolowana i niekontrolowana, klasy C, D i G, CTR, TMA, ATZ oraz strefy P, R i D. Z przekrojem, tabelą skrótów i pytaniami z egzaminu ULC.
Schemat poglądowy, bez skali. Granice konkretnych stref i klas sprawdzaj w AIP Polska i na aktualnej mapie lotniczej.
Co musisz zapamiętać
- Przestrzeń dzieli się na kontrolowaną (CTA, TMA, CTR, drogi lotnicze) i niekontrolowaną (klasa G, ATZ).
- CTR zaczyna się od ziemi. TMA leży nad CTR i jej dolna granica jest nad ziemią — w bazie ULC nie niżej niż 200 m AGL.
- W klasie C kontrola separuje IFR od IFR i VFR od IFR; lot VFR potrzebuje zezwolenia. W klasie D separowane są tylko IFR od IFR.
- Strefa P (zakazana) — loty zabronione; R (ograniczona) — tylko zgodnie z ograniczeniami albo za zezwoleniem; D (niebezpieczna) — tylko gdy nieaktywna i za zezwoleniem.
| Skrót | Nazwa | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| FIR | rejon informacji powietrznej | służba informacji powietrznej i alarmowa |
| CTA | obszar kontrolowany | drogi lotnicze i rejony kontrolowane lotnisk |
| TMA | rejon kontrolowany lotniska | nad CTR, dolna granica nad ziemią |
| CTR | strefa kontrolowana lotniska | od powierzchni ziemi |
| ATZ | strefa ruchu lotniskowego | przestrzeń niekontrolowana |
| MATZ | wojskowa strefa ruchu lotniskowego | wokół lotniska wojskowego |
| TSA / TRA | strefa czasowo wydzielona / rezerwowana | aktywna według planu użycia przestrzeni |
| ADIZ | strefa identyfikacji obrony powietrznej | wzdłuż granicy państwa |
P (zakazana) — nie lecisz. R (ograniczona) — tylko zgodnie z ograniczeniami albo za zezwoleniem. D (niebezpieczna) — tylko gdy nieaktywna i za zezwoleniem.
Kontrolowana i niekontrolowana
Polską przestrzeń powietrzną dzielimy na kontrolowaną, w której loty odbywają się z zapewnieniem kontroli ruchu lotniczego, i niekontrolowaną. Do kontrolowanej należą obszar kontrolowany CTA (drogi lotnicze i rejony kontrolowane TMA) oraz strefy kontrolowane lotnisk CTR. Niekontrolowana to klasa G i strefy ATZ wokół lotnisk bez kontroli.
Klasy przestrzeni
Klasa mówi, kogo od kogo separuje kontrola. W klasie C separowane są IFR od IFR oraz VFR od IFR; lot VFR wymaga zezwolenia, a separację od innych VFR zapewnia sobie sam pilot. W klasie D kontrola separuje tylko IFR od IFR, a VFR dostaje informacje o ruchu. W klasie G nikt nie separuje — jest służba informacji powietrznej (FIS) na żądanie.
Strefy
W strefie zakazanej (P) loty są zabronione. W strefie ograniczonej (R) lecisz tylko wtedy, gdy nie łamiesz jej ograniczeń albo masz zezwolenie. W strefie niebezpiecznej (D) — tylko gdy jest nieaktywna i po zezwoleniu właściwego organu. Strefy czasowo wydzielone (TSA) i rezerwowane (TRA) są aktywne według planu użycia przestrzeni, więc przed lotem sprawdzasz ich status.
Tak pytają na egzaminie ULC
Pokaż odpowiedź
Poprawna odpowiedź: Strefa kontrolowana lotniska.
Pokaż odpowiedź
Poprawna odpowiedź: VFR od IFR.
Pokaż odpowiedź
Poprawna odpowiedź: ATZ.
Przećwicz cały temat
Załóż konto — 3 dni za darmoPrawo lotnicze
Cały przedmiot: zakres egzaminu, lekcje i przykładowe pytania.
Prawo lotnicze na egzaminie PPL(A) — zakres, pułapki, przykładowe pytania → Licencja pilota: wydanie, ważność, zawieszenie i cofnięcie →Służby ruchu lotniczego i informacji lotniczej →ICAO, konwencje międzynarodowe i odpowiedzialność za szkody →Dowódca statku powietrznego: uprawnienia i obowiązki →Źródła
- SKYbrary: Classification of Airspace
- Baza pytań ULC (PPL(A), SPL) — definicje stref i dolna granica TMA