Nawigacja

Kalkulator trójkąta prędkości

Podstawowe zadanie nawigacji zliczeniowej: jaki kurs trzymać, żeby wiatr nie zniósł Cię z trasy, i z jaką prędkością będziesz się przesuwać nad ziemią.

Wzory

Kąt znoszenia: sin WCA = prędkość wiatru × sin(kąt między wiatrem a linią drogi) ÷ TAS.
Kurs: kąt drogi ± WCA — poprawkę zawsze kładziesz pod wiatr (wiatr z lewej → kurs mniejszy od kąta drogi).
Prędkość względem ziemi: GS = TAS × cos WCA − prędkość wiatru × cos(kąt między wiatrem a linią drogi).

Wiatr do trójkąta prędkości bierzesz z prognozy wiatru na wysokości lotu (np. GAMET), a nie z METAR — przy ziemi wiatr jest słabszy i skręcony przez tarcie. Kierunek wiatru w prognozach lotniczych jest względem północy rzeczywistej, więc liczysz na kursach rzeczywistych, a dopiero na końcu przechodzisz na magnetyczny.

Chcesz przećwiczyć bez kalkulatora? Spróbuj trenera zadań obliczeniowych.

Przykład krok po kroku

Lecisz trasą o kącie drogi 090°, prędkość rzeczywista TAS 100 kt, wiatr na wysokości lotu 030°/20 kt. Odcinek ma 75 NM.

Kąt wiatru do drogi: wiatr wieje z 030°, czyli 60° z lewej strony linii drogi.
Kąt znoszenia: sin WCA = 20 × sin 60° ÷ 100 = 0,173 → WCA ≈ 10°.
Kurs: wiatr z lewej, więc poprawkę kładziesz w lewo: 090° − 10° = 080°.
Prędkość względem ziemi: GS = 100 × cos 10° − 20 × cos 60° = 98,5 − 10 ≈ 88 kt.
Czas: 75 NM ÷ 88 kt × 60 ≈ 51 minut.

Wpisz te same dane do kalkulatora powyżej — wynik powinien się zgadzać z dokładnością do zaokrągleń.

Na egzaminie PPL

Trójkąt prędkości to jedno z najczęstszych zadań w nawigacji i w osiągach i planowaniu lotu. Najwięcej błędów bierze się nie z rachunków, tylko z kierunków: wiatr podaje się, skąd wieje, a poprawkę kładzie się zawsze pod wiatr. Przed liczeniem narysuj sobie prosty szkic — od razu widać, czy kurs ma wyjść większy, czy mniejszy od kąta drogi.

Przedmiot egzaminu: Nawigacja

24 pytania i 60 min na egzaminie ULC

Takie zadania ćwiczysz u nas z wyjaśnieniami, w egzaminach próbnych z czasem, a plan nauki układa się pod datę Twojej sesji. 3 dni za darmo, bez karty.

Wypróbuj 3 dni za darmo Przewodnik po przedmiocie

Najczęstsze pytania

Czym różni się kąt drogi od kursu?

Kąt drogi (track) to kierunek, w którym samolot faktycznie przesuwa się nad ziemią. Kurs (heading) to kierunek, w który skierowany jest nos samolotu. Różnica między nimi to kąt znoszenia wywołany wiatrem.

Czy wiatr w bok zmniejsza prędkość względem ziemi?

Tak, trochę — część prędkości samolotu „idzie” na kompensowanie wiatru bocznego. Przy wietrze dokładnie z boku GS = √(TAS² − wiatr²).

Skąd wziąć TAS do obliczeń?

Z instrukcji użytkowania w locie (dla danej mocy i wysokości) albo z prędkości przyrządowej IAS przeliczonej na TAS. W przybliżeniu TAS rośnie o ok. 2% na każde 1000 ft wysokości ponad IAS.

Narzędzie służy do nauki i pomocy w planowaniu. Nie zastępuje instrukcji użytkowania w locie Twojego samolotu, oficjalnej informacji meteorologicznej i lotniczej ani Twojej oceny przed lotem.